Mấy ngày nghỉ hè ở Huế . 1 ĐI CÂU CÁ

ĐI CÂU CÁ

-Lên xe. Coi chừng mất con mã!
-Mã giao chân . Coi chừng chiếu tướng bắt xe nghe.
Trong những ngày nghỉ hè ở Huế , hầu như chiều nào tui và anh Bút, ông giáo hàng xóm vừa nghỉ hưu, cũng tránh cái nóng bằng cách để hết tâm trí vào bàn cờ tướng. Nắng nóng gần 40 độ C nhưng có gió nồm nên không quá khó chịu cho “người-Dalat” . Chúng tui ngồi đánh cờ dưới tàng cây đào rậm lá, thỉnh thoảng có làn gió từ phía hồ Tịnh Tâm thổi qua mát rượi . Ngồi đánh cờ tuy có tập trung suy nghĩ từng nước cờ qua lại nhưng miệng vẫn có thể nói đủ chuyện trên đời mà không ảnh hưởng mấy đến chất lượng ván cờ. Sau khi đặt con pháo xuống một vị trí tấn công lợi hại, anh Bút khe khẻ ngâm:

Một mai một cuốc một cần câu

 Thơ thẩn dù ai vui thú nào.

Vừa lúc anh Bút hạ chữ “nào” thì tui cũng vừa nghĩ xong nước cờ hiểm, tui gõ con cờ một tiếng cộp vào lưng con mã của anh Bút. Thế là tui đã có lợi thế hơn quân.
-Ui chao! –anh Bút kêu lên tiếc nuối.
Nhưng không lâu sau đó, anh Bút ăn lại con pháo của tui. Anh lại cất giọng:
Ôm cần ngồi lại ven sông
Được không không được có hòng chi đâu.
Từ trong sâu thẳm thẳm sâu,
Niềm vui chợt đến nỗi sầu vơi đi.
-Thơ của ai mà hay vậy anh Bút?
-Hay chi mô. Lúc ngồi câu rảnh rỗi mình ngâm đại mà ra rứa thôi.
-Anh cũng đi câu à! Xưa nay thấy anh hễ ra khỏi nhà là áo đóng thùng nghiêm chỉnh thôi mà.
-Nghỉ hưu rồi thì tìm cách tiêu khiển chơ. Muốn đi câu chiều đi với anh.
-Đi chớ răng không! À , mà anh đọc lại mấy câu thơ tui ghi.
Thế là tự dưng bàn cờ bị bỏ quên vì thơ và chuyện câu cá. Có hề chi! Đánh cờ chỉ để trốn nắng nóng thôi mà. Được không không được có hòng chi đâu.


Buổi chiều khoảng 4 giờ, tui theo anh Bút , mỗi người một chiếc xe đạp, đến ven một con sông ở Hương Hồ. Anh Bút chọn một chỗ ngồi câu quen thuộc, tui tìm một chỗ khác không cách xa lắm, đủ để nghe anh ngâm thơ hoặc kể chuyện tiếu lâm trong khi câu. Ngồi thu lu bên bờ nước, mắt chăm chăm nhìn phao câu, một chấm trắng nhấp nhô theo sóng gợn. Có con chuồn chuồn kim vờn bay trên cái phao như chiếc trực thăng , thỉnh thoảng đậu xuống một tí làm lan ra một vòng sóng nhẹ. Buổi chiều êm ắng. Mấy đám mây trắng như bông lững lờ trên nền trời xanh thẳm. Thật lâu không thấy ai câu được cá, chỉ thấy thỉnh thoảng nhắc cần câu lên thay mồi.
Bổng một giọng ề à ngân lên từ một lùm bụi nào đó:
Xách giỏ lên câu đến thạch bàn.
Cá không ăn mồi ta vẫn ngồi khan.
Có ai xem giỏ cười không cá,
Không cá mà ta đặng chữ nhàn.
Tất nhiên không phải anh Bút ngâm, nhưng cái tĩnh tại, thư thái theo giọng ngâm lan ra bao trùm cả một khoảng sông thì cũng như giọng anh Bút vẫn ngân nga mỗi lúc cao hứng.
Tui cũng như lây cái tâm trạng đó, lòng bình an, thanh thản. Bỗng nhớ mấy câu thơ hình như của thy sỹ Bùi Giáng, tuy nội dung không nói về câu cá, tui cũng khinh khoái cất giọng:
Xách giỏ cầm mác
Vào núi hái sim
Bên triền bát ngát
Ta nhảy như chim.
Khi trời sẩm tối , chúng tôi ra về với lòng nhẹ tênh, với những giỏ đựng cá cũng nhẹ tênh. Một vài con cá câu được, chúng tôi thả hết xuống sông, cho nó tung tăng trở về nhà.

Một tháng nghỉ hè của tui ở quê nhà cũng trôi qua tương tự như thế.
Tạm quên đi những mục tiêu ngắn và dài, tạm quên đi những viêc cần làm ngay và những việc cần làm trong tuần, trong tháng, tôi đã có những ngày vô tư lự, không mưu cầu một điều chi. Những ngày bình an, có thể coi là hạnh phúc.
Đó là những ngày hiếm hoi trong cuộc đời mà tui có thể ngâm nga
Được không không được có hòng chi đâu.

thanhdalat
Cuối tháng 7.2010

NHỮNG THÀNH PHỐ BUỒN. *thanhdalat

Một người bạn quê quán ở Huế, nhưng sinh trưởng tại Đà Lạt , dịp Tết năm nay là lần đầu tiên về thăm quê, khi vào cảm khái:
-Huế đẹp nhưng buồn quá. Buồn không chịu nổi!
-Sao lại nói thế?
-Buổi chiều đi qua Thiên Mụ, nhìn lên cái tháp rêu phong, rồi nhìn xuống dòng Hương lặng lờ buồn chịu không xiết. Vào Đại Nội thì chỉ thấy những bức tường nâu cũ, câm lặng,…thê lương quá!
-Cả đời ông sống ở Đà Lạt quá quen cái buồn của những“đường quanh co bên gốc thông già” rồi, sao lại còn than buồn khi đến thành phố khác nhỉ?
-Mình thấy Đà Lạt vậy mà còn vui hơn Huế!
Thật không hiểu nổi ông bạn. Không hiểu sao ông bạn lại thi sĩ thế không biết. Mình vốn đa cảm, và tuy không là thi sĩ nhưng cũng có tâm hồn thi nhân thứ thiệt (sic), hè nào cũng về Huế ở cả tháng mà đâu có thấy Huế buồn “chịu không nổi” như ông bạn than vãn đâu. Huế dạo này đông dân, sinh hoạt cũng khá là nhộn nhịp đấy chứ.
Chỉ sợ cái vẻ trầm mặc của Huế mất dần đi và Đà Lạt vắng bóng “những con đường mù sương giăng mắc”thôi!
**
Nhưng lời nói của ông bạn đã bám riết tâm tư của mình. Thành phố buồn có giá trị gì cho con người không?
Huế buồn, Đà Lạt buồn mà răng mình lại yêu hai thành phố nớ như rứa hè! Vào Đà Lạt thì nhớ sông Hương, núi Ngự mà ra Huế thì nhớ đồi Cù và tiếng thông ngàn. Còn các bạn thì sao? Có phải than buồn “chịu không xiết” khi đến Đà lạt và Huế không?
Có những khu dân cư mà cảnh vật trông buồn thê thiết thật.Đó là những  thị trấn xa xôi, hẻo lánh, những ga xép tỉnh lẻ. Nhưng cũng có những thành phố …buồn. Đó là những thành phố cũ, ngày xưa phồn thịnh nhưng do những đổi thay của thời thế , sự sa sút về phương diện kinh tế mà nay tàn tạ thì trông cũng thê lương , ảm đạm lắm. Khách phương xa có dịp đi qua không khỏi bùi ngùi, và buồn bã. Tôi từng nghe những người bạn- dân Quảng Trị nói như thế về thành phố quê hương của họ. Tuy nhiên, có những thành phố mà nét buồn lặng  của nó là cần thiết, là nên thơ. Đó là những cố đô với những công trình kiến trúc cổ, vừa có giá trị lịch sử vừa có giá trị thẩm mỹ, đó là những thị trấn, thành phố tuy ở những miền rừng núi xa xôi nhưng phong cảnh nên thơ, hữu tình. Như Huế và Hội An, như Đà Lạt, và Sapa ,… Bây giờ chúng ta hãy ghé qua thăm cố đô và thành phố sương mù một xí nhé.
Đến Huế là chúng ta đi vào một không gian xanh của cây lá, cây được trồng nhiều dọc hai bên đường, trong những khu vườn . Thành phố vườn là cái tên cho Huế. Trước mắt chúng ta ,dòng Hương giang trong xanh, lặng lờ và núi Ngự Bình  hiền hòa đã là cảm hứng cho bao nhiêu thi nhân.  Nhà thơ Thu Bồn hiểu cái hồn của Huế lắm khi viết
Con sông dùng dằng…con sông không chảy
Sông chảy vào lòng nên Huế rất sâu.
Bùi Giáng thì triết lý bằng cái giọng rất Huế :
Dạ thưa phố Huế bây giờ,
Vẫn còn núi Ngự bên bờ sông Hương
Hoàng thành với những bức tường nâu cũ, câm lặng kia khiến bạn tôi than buồn “chịu không xiết”, đã đem lại cho chúng ta những lời ca, câu thơ đầy cảm xúc:
 Hoàng Thành thơm ngát cỏ hoa
trắng dài một vạt trên tà áo bay
…
Ai qua Thành Nội chiều nay
cho tôi gửi giấc mộng gầy dáng xưa
                           (Huế buồn.Thơ Phạm Ngọc, nhạc Nhật Vũ)
Ai về qua Hương Giang
“gởi lòng tôi theo với”
ánh trăng treo Thành Nội
một góc trời quê hương               (Mưa Cali nhớ Thành nội -Thơ Phạm Ngọc, nhạc Võ Tá Hân)
  Áo bay hay lá rơi vào nội.
Thương nhớ lòng theo mấy cửa thành.
                            (Chiều mưa uống rượu-Tần Hoài Dạ Vũ)
Và còn biết bao nhiêu bài ca về Huế mà mỗi lần nghe, tụi tui dân Huế tha hương lòng rưng rưng.
Rời đất thần kinh, chúng ta xuôi nam, đến Phan Rang , vượt đèo Ngoạn Mục là chúng ta đến gần với xứ lạnh rồi. Đà Lạt là thành phố, mà cái buồn đã thành danh. Thế mà, cũng như cố đô Huế, phố núi cao này là nguồn cảm hứng vô tận cho biết bao bài thơ, câu hát. Ở Đà Lạt đã lâu mà tôi vẫn thấy lòng mênh mang mơ mộng mỗi khi nghe :
Lắng nghe chiều xuống
Thành phố mộng mơ…
Màu lam tím
Đà Lạt…sương phủ mờ,
Từng đôi đi trên phố vắng…
Nét buồn vắng của xứ lạnh đẹp biết bao, cần biết bao cho sự thăng hoa của tâm tình. Nếu ai đó đến với phố núi mà lòng còn xôn xao rộn ràng phố chợ thì hãy nghe Hàn Mặc Tử khẩn cầu:
Ai hãy làm thinh chớ nói nhiều,
Để nghe dưới đáy nước hồ reo,
Để nghe tơ liễu run trong gió.
Và để nghe trời  giải nghĩa yêu.
                                       (Đà Lạt trăng mờ)
 Không biết có nhầm không, tui thấy trong nước mình, Huế và Đà Lạt là hai thành phố mà ca khúc viết về nó đủ cho mấy dĩa nhạc!
Vậy đó, Huế và Đà Lạt là hai thành phố buồn! Ôi , cái buồn quý phái biết bao! Cái buồn nên thơ biết bao!
**


Vâng, Đà Lạt, Huế là những thành phố buồn, buồn mà đẹp. Cái đẹp của những thành phố cổ kính là ở sự yên tĩnh,ở những khoảng lặng ,ở dòng sông êm trôi, ở những tường thành trầm mặc rêu phong cổ độ. Nét thơ của thành phố trong rừng- rừng trong thành phố là  ở những hàng thông xanh bên đường, ở những thảm cỏ xanh êm mát,  ở mặt hồ phẳng lặng, những đồi dã quỳ hoang sơ ,…
Tôi không hề bi quan khi nghe ai đó than vãn rằng cố đô Huế buồn, Đà Lạt-thành phố sương mù buồn. Nhưng tôi sẽ não nề xiết bao nếu ai đó hân hoan bảo rằng cố đô Huế và xứ sương mù Đà Lạt bây giờ là những đô thị hiện đại, nhiều nhà cao tầng, đường phố nhộn nhịp, náo nhiệt.
Xin giữ lại cho tôi hồn cố đô và hồn phố núi!
 

thanhdalat

3/2009

“GỞI HUẾ NGÀN NĂM”- khúc tâm tình của người Dalat nhớ Huế

Ai phải sống tha hương mà không đau đáu niềm nhớ  quê nhà. Có một người xa xứ nặng tình quê mà làm thơ hơn trăm bài vẫn chưa nguôi sầu nhớ. Đó là nhà thơ Việt Trang của phố núi.

Việt Trang tên thật là Phạm Gia Triếp, thiếu thời sống ở một ngôi làng nhỏ bên dòng sông An Cựu, học trung học tại trường Khải Định (nay là trường Quốc Học Huế), lên Dalat từ những năm năm mươi của thế kỷ hai mươi. Ông từ giã Huế từ một sớm đìu hiu tuổi hai mươi để làm con sơn ca bay ngược lên đỉnh núi Lang-Biang(1), làm thơ từ đó đến nay đã hơn ngàn bài, phấn lớn là thơ Đường luật, thường cùng các bạn thơ Phong Vũ , Cam Lĩnh - mà ông thường gọi là nhóm Trà Sơn, ngâm vịnh những lúc trà dư. Việt Trang có thơ đăng ở các báo và  tuyển tập trong nước (2). Ngoài những bài thơ viết về Dalat, ông còn viết tập “Địa phương chí Đà Lạt” (năm 1966).

Việt Trang là thi nhân nặng tình với hai quê. Vui buồn một đời với phố núi, nhưng cảnh đẹp của xứ hoa anh đào cùng hạnh phúc gia đình và tình bè bạn vẫn không làm nhà thơ nguôi nỗi nhớ quê xưa:

Ngày ngày với Trà Sơn(3)

Giữa buồn vui trôi nổi

Đêm đêm cùng cố hương

Mộng hồn không cát bụi

                                                        (Tha phương)

Trong tâm tình đó, Việt Trang đã viết rất nhiều bài thơ nói lên tâm sự của người con xa quê Huế, một phần nhỏ trong số đó được in thành tập “ Gởi Huế ngàn năm”. Tập thơ gồm 40 bài,

viết với nhiều thể thơ (thơ luật và thơ mới), phát hành nội bộ vào tháng 8/2004. Như nhan đề “Gởi Huế ngàn năm”, tập thơ là nỗi nhớ da diết, là lời ngợi ca cảnh đẹp quê mình trong trùng trùng cảm xúc.

*

Huế đẹp và thơ, đó là một câu nói quen thuộc và cô đọng dành cho Huế. Thơ Việt Trang đưa ta đến tận miền sông Hương núi Ngự để chỉ cho ta cái đẹp muôn màu của Huế. Đó là cảnh núi sông chìm trong nỗi nhớ nhung:

Núi Ngự hong buồn chao sợi nắng

Sông Hương trải nhớ vọng đôi bờ.

                                 (Nhớ kinh đô)

Ngự lĩnh đứng thầm chiều nắng lả

Hương giang trải mộng gió canh thâu.

                            (Chiều xuân kinh)

Núi Ngự Bình án ngữ ở phía nam Huế, độ cao chỉ khoảng 105 m, dáng hình thang cân, trông như một bức bình phong của thiên nhiên che mặt trước kinh thành; sông Hương “uốn một cánh cung rất nhẹ” (Hoàng Phủ Ngọc Tường) khi đi qua chốn đế đô, dòng chảy chậm, nước trong xanh. Qua con mắt Việt Trang, núi Ngự có dáng “trầm tư”, “đứng trơ theo gió lạnh” và sông Hương “trầm mặc”, “ hoài chảy với sương vây”. Núi Ngự, sông Hương không chỉ là một sự vật để nhà thơ cảm nhận mà tự nó có nỗi niềm, nó  “hong buồn, trải mộng” như một chàng trai hay một cô gái đôi mươi giàu tình cảm, có khi lại “trầm mặc “như một ẩn sĩ.(4)

Nhưng dù nhìn theo góc độ nào, sông Hương và núi Ngự cũng đẹp, nét đẹp vượt thời gian:

Thành phố cũ nghĩ ngàn năm vẫn vậy

Một dòng sông một dáng núi thanh kỳ.

                              (Bụi Tha hương)

Cầu Trường Tiền bắc qua sông Hương là một cây cầu hiện đại và đẹp của một thời, “sáu vài mười hai nhịp” đã là những con số gợi cảm trong lòng người Huế từ lâu lắm (5). Việt Trang một lần “Lại về thăm Huế” , ông vui vì thấy “Vẫn chiếc cầu như trâm cài mái tóc”, chiếc cầu vẫn nguyên nét đẹp xưa, tô điểm cho con sông Hương trong xanh êm đềm như suối tóc của người con gái yêu kiều.

Huế đẹp không chỉ ở hình sông thế núi mà còn ở phố thị. Kim Long, Vĩ Giạ, Đông Ba , An Cựu ,…là những tên đất, tên vùng đã đi vào thơ ca từ lâu. Kim Long có gái mỹ miều. Trẫm thương trẫm nhớ trẫm liều trẫm đi/ Núi Ngự Bình trước tròn sau méo, Sông An Cựu nắng đục mưa trong. Qua “Gởi Huế Ngàn Năm”, ta sẽ thấy một vẻ đẹp khác:

Đường qua Vĩ Giạ một chiều

Chói chang con nắng đuổi theo sầu hoài

Trở về An Cựu mình ai

Đường trơ sỏi đá trải dài lá khô.

                               (Tháng tư phố Huế).

Mùa đông dù khắc nghiệt, cũng có một nét đẹp tiêu sơ :

Cây sầu đông gầy guộc bên đường

Ôi Huế tàn đông lạnh thấu xương.

                                (Về Huế)

Cảnh thu tàn thê thiết được miêu tả như một bức tranh xưa:

Ngõ trúc nhà ai vừa vội khép

Bên trời mây tím dạt lê thê.

                                 (Huế tàn thu)

Với nét bút đơn sơ, mềm mại, Việt Trang khắc họa một Huế chứa chan tình người.

*

Huế trong thơ Việt Trang còn là Huế của tình tri âm, của niềm thương nỗi nhớ ruột rà thân thiết.

Thi nhân xem quê hương mình như một người bạn. Huế - Việt Trang là hai người bạn tâm tình gắn bó, sự gắn bó hai chiều. Nếu Việt Trang có lòng với Huế sâu nặng :Tâm tư khép mộng tha phương / Xin cùng với Huế vấn vương trọn đời thì đáp lại Huế cũng nặng tình với người con xa xứ như thế. Nhà thơ tâm sự: Và tôi là cánh chim di/ Tôi về Huế đón tôi đi Huế buồn.(Bài thơ gởi Huế).

Tình đất tình người gắn bó luôn là mạch nguồn của thi ca, huống chi Huế “đẹp và thơ”. Nhạc sĩ Văn Cao đã bày tỏ : Huế là một nguồn sáng tạo của tôi trong những năm 40. Thơ và nhạc là điều tôi tìm từ nguồn ấy. Có lẽ lịch sử và cảnh vật của Cố Đô có những điều gây cảm xúc cho sáng tạo”. Với Việt Trang, Huế còn là người bạn thơ, người bạn tri âm. Hãy nghe ông thì thầm :

Tiếng thơ người gởi cho tôi

Tiếng  thơ tôi gởi cho người thiết tha.

                                                                (Bài thơ gởi Huế)

Tình yêu của nhà thơ không dành cho riêng một cảnh đẹp nào, nó chan hòa, tràn ngập khắp cả cố đô

Lòng bâng khuâng mãi nhìn đây đó

Trao gởi khắp cùng nỗi mến thương

                               (Và dấu chim di)

Thật ít thấy cái tình quê hương sống động, thắm thiết – như đôi tình nhân như thế.

*

Càng thương bao nhiêu, khi phải xa cách nỗi nhớ càng sâu đậm. Ngày lên đường , mới đưa tay từ biệt , thế mà

Chưa chi gió nhuộm thu sầu

Mà nghe sương khói xanh màu biệt ly.

                                (Bài thơ tạm biệt)

Nói tạm biệt nhưng thật ra là xa vời vợi. Đường sá xa xôi, chiến tranh kéo dài, thời cuộc nhiều biến động làm cho đường về xa lắc, nỗi nhớ trong lòng người xa xứ càng thêm da diết .

Ngày tháng tha hương nỗi sầu quay quắt

Giọt mưa sa chưa trở lại cội nguồn

Hai mươi năm không về thăm Huế được

Như một loài chim xa lánh cố hương.

                                 (Gởi Huế ngàn năm)

Người tha hương tự ví mình Như người con gái sang ngang / Vườn sau đứng lặng một phương quê mình.(Bài thơ gởi Huế). Thương biết mấy cái dáng người “đứng lặng vườn sau” trông vời cố quận!

Có khi trên đường dài, như hạt “ Bụi tha hương”, thoảng nghe một câu hò thân quen cất lên đâu đó khiến lòng nao nao, Việt Trang tự hỏi lòng: Có thể nào không tha thiết tình quê / Nghe bất chợt vọng câu hò mái đẩy? Nỗi nhớ quê cũ luôn canh cánh bên lòng người xa xứ, tràn ngập không gian, vương vấn trong mỗi phút giây. Có lúc thi nhân phải tìm cách trốn tránh nỗi sầu xa xứ trào dâng trong lòng mình.

Buồn vui chất chở sao vừa

Quê xưa ngàn dặm mịt mờ vờ quên.

                                  (Nhớ Huế)

Cái vẻ “vờ quên” ấy trông sao mà xót xa!

*

“Gởi Huế Ngàn Năm” còn cho ta thấy nỗi niềm tâm sự , những ngậm ngùi riêng của một con người phải sống kiếp ly hương . Đó là những lời tự thán cảm động, là khát khao “quy hồi cố quận” cháy bỏng.

Ngoảnh lại Lâm Viên mờ gió lạnh

Trông vời cố quận thoáng mây giăng

Thân không bèo bọt mà trôi nổi

Đời lắm sông hồ lắm trở trăn.

                                     (Đường về quê)

Xin chào tất cả tôi đi

Nghĩ mình thân phận chim di một đời

                                      (Bài thơ tạm biệt)

Bóng mình soi bóng nước

Trong đục tới bao giờ

Dừng chân dòng sông cũ

Trên bến thơ chiều thơ.

                                    (Về Huế cuối mùa xuân)

Ngày về thành khách lạ

Ngày đi mang muộn phiền

Nghe hạt bụi Thừa Thiên

Vương làn tóc chóng bạc.

                                     (Khách lạ)

Tha hương thế cũng trọn một đời. Việt Trang rời Huế từ thuở hai mươi, đến nay ông đã ngoại bát tuần. Trong bấy  nhiêu năm xa quê ấy , không lúc nào ông không mong trở về:

Nhớ thương như muốn nghiêng trời đất

Nghe vạc kêu sương giục dặm về.

                                   (Nghe vạc kêu sương)

Ông tự hứa với mình:

Hẹn thăm lại với ân tình dĩ vãng

Bụi tha hương dẫu phủ kín đường về.

                                   (Bụi tha hương)

Tâm nguyện trở về day dứt trong lòng ông, tâm nguyện của cả một đời:

Ngàn năm máu dội về tim

Trăm năm tôi nguyện tìm về cố hương.

                                    (Bài thơ gởi Huế)

***

Kết thúc tập thơ là bốn câu thơ không đề, gói trọn tâm tư của tác giả, cũng là lời hứa sắt son, như một lời trăng trối:

Bước tha phương khi tuổi còn rất trẻ

Để trọn đời mang Huế nặng trong tim

Nếu một mai khi giã từ cõi thế,

Tìm cố hương xin nguyện hóa thành chim.

Cuối tháng bảy năm nay, trong những ngày Dalat mưa dầm, Việt Trang đã rời bỏ người thân, rời bỏ bạn bè . Con chim sơn ca “bay ngược lên đỉnh núi LangBiang” năm xưa cất giọng thiết tha “GỞI HUẾ NGÀN NĂM”, “trọn đời mang nặng Huế trong tim” nay chắc đã bay về với miền Hương Ngự thương yêu như ước nguyện thưở sinh thời. Những lời thơ thiết tha của Việt Trang đối với quê Huế đã ngừng lại, nhưng tiếng thơ chắc hẳn còn ngân trong lòng những người con đất cố đô tha hương, bởi thi nhân đã nói thay tâm tình của họ bằng cả trái tim mình.

thanhdalat

31/7/2010

(1) Trích từ bài thơ “Gởi Huế nghìn năm” và “Vẫy gọi xuân về”.

(2)Tuyển thơ:”Mười năm thơ Đường 1990 – 2000” (nxb Văn hóa dân tộc); “Trăng nước Hương Giang” , (nxb Thuận Hóa, 1993, 2000, 2005, 2007) ; “Trăng Thương Bạc” –Chào mừng Festival Huế (nxb Thuận Hóa. 2002). Tiểu luận văn học:“Ai tri âm đó” –,  Như Anh biên soạn (nxb Văn nghệ tp Hồ Chí Minh, 1997). Báo “Bút Xưa”,..

(3) Trà Sơn (núi trà): Việt Trang thường dùng để chỉ vùng cao nguyên Lâm Đồng .

(4) Trích : “Về thăm Huế”, “Rong chơi cọng khói.”

     (5) Hò mái nhì :          

                                         Cầu Trường Tiền sáu vài mười hai nhịp

Em theo không kịp

Tội lắm  anh ơi!

Bấy lâu mang tiếng chịu lời

Anh có xa em đi nữa

Cũng tại ông Trời nên xa.

Dalat vào hè (thơ thanhdalat)

Mưa nhòa con dốc quanh

   Mưa nhòa con phố quạnh

   Một chiếc xe ngựa vội

Dầm mưa nhòa ruổi nhanh

**

Góc quán chiều lặng lẽ

    Ghế bàn im nghe mưa

   Cơn mưa chiều phố núi

Đã vây kín lối về...

**

Khói thuốc vờn hiên tối

Quẩn quanh chiều quẩn quanh

Bước đi hoài không tới

   Ôi mưa, thôi cũng đành...

**

    Cuồng chân hoài phố nhỏ

  Lòng vọng nỗi đường xa

Làm sao rời mái hẹp

Cũng đành thôi...ôi mưa...

thanhdalat

  (mưa xưa)

 

Kính Mừng Phật Đản 2554 - Thăm Chùa Huyền Không Sơn Thượng

Mừng Phật Đản , mời bạn cùng tui đi thăm một số cảnh chùa đẹp nhé.

Hình trên là lối vào chánh điện chùa Huyền Không Sơn Thượng (Huế), hình này gợi nhớ mùa hè năm trước tui cùng một người bạn lên thăm nhà sư thi sĩ Minh Đức Triều Tâm Ảnh, người đã khai sơn tạo lập chùa này (sau khi rời Huyền Không Sơn Hạ cũng do chính nhà sư tạo lập).Ông đã xuất bản nhiều tập thơ, tập truyện như: Ngàn xưa hương Bối, Một cuộc đời - một ngôi sao, Chuyện cửa thiền, Hành hương tâm linh, Người trồng hoa và chàng tu sĩ, Chuyện cửa Thiền, Chèo vỡ sông trăng...

Chùa Huyền Không Sơn Thượng tọa lạc ở thôn Nham Biều, xã Hương Hồ, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên - Huế, thuộc hệ phái Nam Tông. Chùa cũ được các sư Viên Minh, Tịnh Pháp, Trí Thâm, Tấn Căn dựng bằng tre nứa vào năm 1973 ở phía Bắc đèo Hải Vân, thuộc xã Lộc Hải, huyện Phú Lộc. Năm 1978, chùa được sư Giới Đức (Minh Đức Triều Tâm Ảnh)cho chuyển về vị trí hiện nay, cách cố đô Huế khoảng 16 km về phía Tây. (*)

Sau mấy giờ quanh co qua các ngọn đồi thấp, tụi tui đã đến bãi đỗ xe, ở đây đã thấp thoáng thấy dấu vết bàn tay tài hoa của nhà sư nghệ sĩ. Nhưng ta hãy đi một vòng quanh chùa đã nhé. Đây là những tấm hình tui ghi vội (có mượn thêm 3 hình của bạn Trần Thúy Quỳnh My):

Nhịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang

 

 

Hồ sen

Thủy tạ

 

 

Ảnh: Trần Thúy Quỳnh My

 

Thơ và thư pháp sống cùng cỏ cây, đá núi:

Ta chừ trở gót phiêu du
Thăm vườn thiền hiểu xuân thu kiếp người

và ân cần nhắc nhở khách phương xa

Lối vào khuôn viên chùa 

 

Qua cây cầu gỗ là đến ngôi chùa trung tâm, đến đây đã nghe văng vẳng tiếng tụng kinh, tui cố tìm nơi các sư tụng niệm nhưng không thấy, nghe như từ khu rừng thâm u trên ngọn núi phía sau chùa vọng lại.

Đây "Am Mây Tía",là nơi nhà sư trụ trì tiếp khách thập phương:

 

Cây cảnh vườn sau

   

"Lững lờ khe Yến cá nghe kinh"  

Và đây, một nét đẹp sinh động của cuộc đời ở nơi vườn thiền

 

Cảm động thay, các Trưởng lão đang hết lòng dìu dắt ấu sinh

 

Dù với bàn tay tài hoa, con người đã tạo nên bao cảnh kỳ thú, nhưng theo tui, nhánh hoa mâm xôi dân dã dưới đây là hình ảnh kỳ diệu nhất trong chuyến đi này

 

Thấy hoa nguyên vẹn nụ cười

Thấy ta cát bụi phủi rơi ít nhiều

(Triều Tâm Ảnh)

Mùa hè tới đây về Huế , nếu có bạn đồng hành tui sẽ lại lên thăm Huyền Không Sơn Thượng, lắng nghe thiên nhiên hát bài ca muôn thuở . Nhưng biết có ai đi cùng?

thanhdalat
May 28, 2010 9:46 PM

-------------------------------------

(*) Tuy nhiên, theo bạn BUTSREF , một blogger Huế, cho biết HKST tọa lạc ở thôn Chầm, chứ không thuộc thôn Nham Biều như đã nói trên. thanhdalat trích dẫn các cứ liệu để bạn đọc tham khảo:

-Chùa Huyền Không Sơn Thượng tọa lạc ở thôn Nham Biều, xã Hương Hồ, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên - Huế, thuộc hệ phái Nam tông. Chùa cũ được các sư Viên Minh, Tịnh Pháp, Trí Thâm, Tấn Căn dựng bằng tre nứa vào năm 1973 ở phía Bắc đèo Hải Vân, thuộc xã Lộc Hải, huyện Phú Lộc. Năm 1978, chùa được sư Giới Đức cho chuyển về vị trí hiện nay, cách chùa Thiên Mụ gần 3 km về phía Tây.
(baodatviet.vn/... /Huyen-bi-Huyen-Khong- Son-Thuong)

Tọa lạc dưới thung lũng núi Chầm thuộc sơn phận xã Hương Hồ, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên - Huế, ngôi chùa Huyền Không Sơn Thượng nổi tiếng khắp xứ Huế bởi cảnh trí nên thơ như chốn thần tiên với phong cảnh sơn thủy hữu tình.

(vietbao.vn/Kham-pha-Viet-Nam/ Huyen- Khong-Son-Thuong) -Huyền Không Sơn Thượng do Thượng tọa Giới Ðức thành lập năm 1989, toạ lac dưới chân núi Hòn Vượn ở vùng Chầm thuộc sơn phận xã Hương Hồ, giáp với xã Hương An.
(phatgiaonguyenthuy.com/Trang6/CHUACHIEN/chuaHuyenKhongSonThuong.htm)

Cảm ơn góp ý quý báu của bạn Butsref

DAY DỨT GÌ ĐÂU...* th@nhdalat

(Có một ngày , lên chơi Yahoo, đọc blog của bạn, lòng day dứt gì đâu, phải lấy xe đi một vòng cho nguôi niềm thương cảm, thương cho ai hay thương cho mình không rõ nữa, lòng cứ day dứt gì đâu ấy.)

Day dứt gì đâu…

Khi đọc tình người

Trang blog tím

Tím hoài không thôi...

**

Day dứt gì đâu…

Khi nhìn vào tôi

Chiều hoang trở gió

Vườn hoang tơi bời...

**

Day dứt gì đâu…

Màu nắng phai vàng

Cánh hoa tàn rụng

Tình ai lỡ làng...

**

Day dứt gì đâu…

Cung tơ chiều vọng...

Rừng thu lá đổ

Mây trôi trôi hoài…

thanhdalat

3.5.10

 

Về ca khúc " Mọc tay dài, mọc chân dài" của Ns Đỗ Thất Kinh.

Còn Một Chút Xanh Ngời – Ns. Đỗ Thất Kinh

Posted on Tháng Tư 15, 2011 by Trần Can

NS Đỗ Thất Kinh

Từ một bài giới thiệu ca khúc “Nghìn tay ôm một nụ cười” của Nhạc sĩ Đỗ Thất Kinh trên Đọt chuối non ngày 8.3.2010. Bất ngờ khi tình cờ đọc trên Blog của bạn ThanhDalat một bài viết đầy cảm xúc với ca khúc này.

Với anh Châu, (tức nhạc sĩ Đỗ Thất Kinh) có lẽ là một niềm vui rất lớn. Hạnh phúc là khi viết nhạc mà có người hiểu, đồng cảm và yêu thích. Nhất là khi ca từ của anh có thể nói là khá trừu tượng và không dễ để cảm nhận.

Xin gởi lời cảm ơn đến Thanhdalat, một người bạn chưa quen. Và, xin phép được giới thiệu bài viết rất hay của bạn như một hạnh- ngộ- duyên để chia sẻ niềm vui lạ này với riêng nhạc sĩ Đỗ Thất Kinh và với mọi người…

Mọc tay dài…Mọc chân dài…

Mấy lời ca lạ lùng này trong ca khúc “Nghìn tay ôm một nụ cười” của nhạc sĩ Đỗ Thất Kinh cứ đi theo tôi vào giấc ngủ, theo tôi đến những phút tĩnh lặng trong ngày. Bởi nó đi cùng với giai điệu ngọt ngào sâu lắng, da diết nên cứ tự nhiên mà thấm sâu vào tâm hồn tôi.
Nhưng mọc tay dài, mọc chân dài…để làm gì đây?

Mọc tay dài với mây cười nghiêng ngả
Kìa trăng lạnh bước ra hồn ngậm sương.

Mọc tay dài để với tới những làn mây trắng bay ngang trời, để có những giây phút thoát ly mặt đất trần gian bụi bặm vươn lên vui đùa với trời cao, và cười điệu đười ươi nghiêng ngả cho quên phận người. Nhưng tiếng cười bỗng im bởi nhận ra trên cao là một hư không lạnh lẽo với vầng trăng cô tịch. Rợn ngợp giữa mênh mông, Đỗ Thất Kinh đành quay về với cõi ta bà. Anh chỉ có thể tìm hạnh phúc ở cõi người ta. Anh lấy yêu thương để kiếm tìm hạnh phúc. Người thơ ca phố núi vẫn mong có tấm lòng đủ rộng, cánh tay đủ dài để yêu người, ôm chặt tình người.

Từ biết em
Bỗng dưng đời rất lạ
Từ yêu người
Trái tim ngọt cỏ hoa

Từ tình yêu EM, cõi lòng mở rộng để yêu NGƯỜI , tình yêu NGƯỜI thì bao la yêu sao cho đủ:

Mọc tay dài ôm người đâu mệt lả.

Yêu Người đã là một đức hạnh, nhưng với Đỗ thì cái tình ấy chưa đủ lớn. Ngày xưa, dù sống giữa “trần gian điên dại”, sống đủ thảm họa trần gian, thi sĩ Bùi Giáng vẫn phát tâm tự nguyện:

Xin yêu mãi yêu và yêu nhau mãi
Trần gian ôi! Cánh bướm cánh chuồn chuồn
Con kiến bé cùng hoa hoang cỏ dại
Con vi trùng cùng sâu bọ cũng yêu luôn.

Tâm tự nguyện ấy, nay Đỗ đã cất lên thành tiếng hát thiết tha:

Mọc tay dài cho ta ôm muôn loài.

Cùng với Bùi, Đỗ lần noi theo dấu chân bồ tát. Nhưng Đỗ không bằng lòng ở tâm thế tự nguyện, anh còn muốn bày tỏ lòng yêu một cách cụ thể hơn, mạnh mẽ hơn, vì thế anh càng mong muốn mọc tay dài.

Tay mọc dài hình như chưa thỏa, người thơ ca phố núi còn ước mong được có: nghìn tay.

để ôm một giấc mơ đá quạnh,
và ôm người.
trái tim lá xanh.

Nỗi yêu thương bát ngát với trái tim lá xanh của anh dành cho đá quạnh, cho cả và tạo vật. Bởi thế anh mong có nghìn tay cho thỏa nỗi yêu thương. Anh còn mong có nghìn tay để ôm một nụ cười, vì trần gian này cần có nụ cười biết bao.

Họa chăng như thế mới làm vợi bớt ít nhiều hoang mạc trong anh.

***

Mọc tay dài, có nghìn tay để ôm Người, ôm muôn loài là cái tâm hướng ra ngoại giới, Đỗ còn có một thôi thúc đến khắc khoải là đi tìm lại chân ngã, tìm EM và tìm MÌNH, đó là những cái khó tìm. Để đi tìm những cái khó tìm trong mông mù phố lạ ở cõi miền rất xa thì phải có đôi chân vạn dặm. Cho nên, anh mơ ước:

Mọc chân dài bước quanh ngày phố lạ
Tìm dấu ai bóng chim khuất non tà
Tìm em nơi nào mông mù phố lạ
Tìm ta hoang quạnh cõi miền rất xa.

Tìm EM trong cõi ta bà đã khó, tìm TA thì hầu như bất khả!

Người thơ ca (*) họ Trịnh nhiều khi tự vấn: tôi là ai mà còn khi giấu lệ, tôi là ai mà trần gian thế, tôi là ai mà yêu quá đời này… Cuối cùng chỉ là những câu hỏi khắc khoải vọng lại: Tôi là ai, là ai… là ai..

Cũng vậy, cuộc đi tìm cái TA của Đỗ như cuộc đi tìm lá diêu bông (**) vì việc mọc chân dài ra thì không bao giờ là hiện thực.

Mọc tay dài…, mọc chân dài…, là khát vọng có được khả năng để bày tỏ tình yêu thương lớn, để đi tìm cái TA đã lỡ đánh mất trong cõi ta bà.

Ca từ “Nghìn tay ôm một nụ cười” được dệt bởi những tứ thơ, những hình ảnh thơ lạ, độc đáo với nhiều ẩn ngữ lung linh. Bài viết chỉ mong giải mã một hình ảnh thơ có thể khiến người đọc THẤT KINH:

Mọc tay dài…
Mọc chân dài…

Mà cũng không chắc giải được!

Nhưng dù vậy, ca khúc này vẫn quyến rũ tôi, vẫn đem lại cho tôi nhiều cảm xúc.

thanhdalat
5.5.2010
(*) (**) chữ của Văn Cao

Lần này xin giới thiệu một ca khúc mới khá hay của nhạc sĩ Đỗ Thất Kinh: “Còn chút xanh ngời”, và tiếng hát Ngọc Huy nghe ra tha thiết hơn xưa:
 

Còn một chút xanh ngời
Vẽ bóng ta nụ cười
Còn một chút xanh ngời
Tô thêm ngày tươi mới
Cho đùa vui với cuộc đời

Vẽ bóng ta tơi bời
Và vẽ bóng ai tươi cười
(Vẽ bóng ai tươi cười
Và vẽ bóng ta tơi bời ..)

Còn một chút mơ vàng
Vẽ bước em dịu dàng
Còn một chút mơ vàng
Cho em về tươi sáng
Bao ngày yêu quá vội vàng

Vẽ bước em dịu dàng
Và vẽ bước ai phai tàn
(Vẽ bước ai phai tàn
Và vẽ bước em dịu dàng..)

Ta như là cơn gió
Bay vèo trong cõi mịt mờ
Em như là câu hát
Ta tìm trong nỗi tình cờ

Ta mang tình ta đó
Treo đời trên vách nhạt mờ
Dâng chút tình chiu chắt
Dẫu ngày hiu hắt đợi chờ

Còn một chút tươi hồng
Thắp sớm mai nụ hồng
Còn một chút tươi hồng
Môi em mềm như sóng
Ru người chưa hết long đong

Hát mấy câu ru người
Và hát mấy câu ru đời
(Hát mấy câu ru đời
Và hát mấy câu ru người ..)

1.     xin cam on va hen som gap lai

2.    

Trần Can, on Tháng Tư 15, 2011 at 10:22 sáng said:

Chuyện vui: Từ bài giới thiệu ca khúc “Nghìn tay ôm một nụ cười”, anh Châu (Đỗ Thất Kinh) đã tình cờ đọc trên Blog của bạn ThanhDalat một bài viết rất hay phân tích bài hát này.
Hiện nay Blog đã bị khóa nên không thể truy cập bài viết của bạn ThanhDalat, rất may là anh Châu đã copy lại bài viết và gởi cho mình.
Xin được giới thiệu bài viết đầy cảm xúc của bạn ThanhDalat và một ca khúc mới rất hay của anh Đỗ Thất Kinh: “Còn chút xanh ngời.”
(Sẽ gởi bài cho anh Hoành ngay.)