Sỏi đá trên đường hoa

Hôm nay, thế giới kỷ niệm ngày quốc tế lao động, Dalat cũng đang kẹt đường bởi khách thập phương mừng lễ bằng cách lên núi nghỉ mát. Cảnh thành phố rộn ràng làm nhớ những ngày festival hoa năm trước, nhớ những người còn vất vả trên đường hoa.

Vào lúc hoa quỳ đã tàn trên những triền đồi, những bụi bờ, đường phố co mình trong hơi lạnh thì một hội hoa đang vào những ngày chuẩn bị khai diễn.

Rồi ngày lễ hội hoa đã đến.

Đó là những ngày cuối Đông. Hoa festival Dalat nở rộ  làm cho xứ lạnh rộn ràng hẳn lên. Người các tỉnh lên Dalat bằng đủ loại phương tiện. Đường xá trở nên chật chội. Người đi bộ phải đi xuống lòng đường vì lề đường được sử dụng để dựng các gian hàng chưng bày hoa, cây cảnh hoặc xếp đầy những chậu hoa.

  

Phần lớn lề cầu Ông Đạo dành để đăt các chậu hoa.  Hoa mới mọc và Ong vàng mới đậu bên lề đường

Năm nay xe hơi du lịch thật nhiều. Festival Hoa Dalat là dịp để những gia đình mới sắm xe - xe second hand của người những nước phát triển, nhưng vẫn rất sang trọng đối với người Việt - vi vu trong niềm kiêu hãnh lộ liễu. Thành phố Đà Lạt bổng trở thành sàn diễn lớn của các hãng xe Daewoo, Hyundai, Morning, Toyota,…Những chiếc xe choáng lộn diễu hành quanh hồ Xuân Hương, bên đồi Cù, giữa muôn loài hoa, quả là một sự hòa hợp của cuộc sống vương giả.

Đà Lạt lộng lẫy, sang trọng và xa hoa. Người trẩy hội với y phục thời trang, nét mặt tươi vui và hăm hở. Những tấm biển đầy chữ, trang trí thật đẹp dựng ở các góc đường hứa hẹn nhiều tiết mục hấp dẫn của những ngày lễ hội. 

Chiều nay cuộc đi bộ thể dục của An thật ra là cuộc dạo phố ngắm cảnh lễ hội. Con đường thể dục quanh vòng bờ hồ Xuân Hương khá thoáng đãng quen thuộc đã thành con đường  rực rỡ, ồn ào và bụi bặm.

An tìm một gốc cây, ngồi xuống bờ thành. Nơi này bây giờ không còn là chỗ yên tĩnh để nhìn ra mặt hồ và thả hồn theo những đám mây nữa. Chung quanh nhiều người ngồi đứng nói cười và trên mặt hồ mọc lên mấy đóa hoa giả to lớn và sặc sỡ. An đưa mắt nhìn thành phố mang tên sương mù đã hóa thành thành phố ngàn hoa trong mấy ngày lễ hội: hoa chậu từ các nhà vườn ngoại ô, hoa của miệt vườn miền Tây cùng hoa vải và hoa ni lông chen nhau khoe sắc. Đà Lạt rực rỡ, Đà Lạt sôi động. Mặc cho những tâm hồn hoài cổ nhớ quay quắt những rừng cây trong phố, những bãi cỏ xanh, những bụi dã quỳ thân quen ngày nào, Đà Lạt đang dần trở thành một thành phố hiện đại.

-Chú mua cháu tấm vé số!

Đang mãi nhìn ngắm và nghĩ ngợi  lan man, An bỗng giật mình.

An lắc đầu, anh nói không tin ở vận may. Chú nhóc mặt mũi đen nhẻm nằn nì một lúc rồi đi. An nhìn theo, thấy áy náy như mình đã làm một việc bất nhẫn, mặc dù thật sự anh không thích thử vận may ở mấy tấm vé số. Chú nhóc vừa rời đi một lát thì,

-Còn hai vé anh mua giúp em!

Cô gái khoảng ba mươi tuổi, tấm nhan sắc dãi dầu mưa nắng, lấm lem bụi đường khiến anh thầm tiếc, đưa anh mấy tấm vé. Trong những ngày hội hoa như thế này, lẽ ra cô cũng như những cô gái đang dạo chơi trên phố, trang phục rực rỡ, ánh mắt rạng ngời… An mua hai vé, lòng bùi ngùi.

Nhưng An chưa được yên để tâm tư về thành phố ngày lễ hội, không lâu sau, một giọng nói thì thào:

-Mua giúp bà tấm vé đi con.

Một bà cụ, lưng còng, tay chống gậy run run chìa tấm vé mời An. An không muốn mua thêm, anh dúi mấy ngàn vào tay cụ.

-Con mua rồi cụ à. Xin biếu cụ chút ít.

Bà cụ trả lại, nói cảm ơn, bà không dám nhận, rồi đi qua bán vé cho những người khác. Một người ngồi gần đó nói:

-Bà này ở Thái Phiên, con cái làm ăn cũng không đến nỗi.

-Thế sao bà cụ đã già thế kia còn phải đi bán vé số?

-Mấy người con xử tệ, bà hờn giận đi bán vé số tự nuôi thân đó mà.

 

Sau đó còn thêm cả chục người đến mời mua vé số nữa. Đó là điệp khúc trĩu buồn mà An phải nghe trong khoảng thời gian ngắn nghỉ chân. Giữa rộn ràng sắc màu của hoa và người trẩy hội, đó là những sắc màu tối, lạnh lẽo và rất thực.  Hoa rộ lên trong những ngày lễ hội, sau đó thành phố sẽ trở lại với nhịp sống bình thường.

Những người bán vé số còn phải lang thang  kiếm sống trên các nẻo đường của xứ lạnh.

Một thoáng bâng khuâng lạc điệu qua đi, An đứng dậy đi lẫn vào đám đông, hòa vào trong đám đông ồn ào và nhiều màu sắc. An tự hỏi: trong muôn màu của lễ hội hoa, mình có màu gì nhỉ?

*

Túi quần có sự rung giật nhẹ. Điệu Strike vang lên chát chúa, giục giã. An đưa máy lên nghe, giọng của Huyền khô, lạnh:

-Anh đang ngoài phố hả, sao ồn ào quá.

-Ừ, anh đang đi thể dục. Dalat đang diễn ra Festival Hoa. Anh thấy cái lễ hội hoa năm nay…

-Thôi mà anh, chuyện thành phố để người khác lo, anh lo chuyện nhà cho mẹ con em nhờ. Con Na sắp thi vào đại học phải học thêm nhiều môn, mà em đang kẹt tiền…Bên này cà phê Plêcu đang rớt giá…

-Anh thì cũng..., tranh siêu thực kén người mua...À , em đã có bạn đại gia mà...

-Đây không phải là việc của anh ấy, con anh mà sao để người ta lo! Nếu....

An vội vàng:

-Ngoài phố ồn quá nghe không rõ, có gì tối về anh gọi lại.

An cúp máy.

An cảm giác con đường hoa anh đang đi khô cứng đầy sỏi chứ không êm mơ như anh vẫn tưởng.

*

Đêm đó An không về nhà. Gặp ông bạn rủ tham gia Đêm Hội Rượu Vang, An đi ngay. Ở quanh khu Hòa Bình, những hãng rượu vang của Đà Lạt và ngoại tỉnh nhiệt tình giới thiệu sản phẩm của mình bằng cách đem 3.500 lít rượu chuốc những ai có mặt say một đêm miễn phí. Tuy một vòng xếp hàng chỉ được uống một ly nhỏ, nhưng An cứ la cà từ gian hàng này sang gian hàng khác - như để không phải về nhà sớm - cho đến lúc ngà ngà say. Cái dễ chịu của rượu vang là nồng độ rất nhẹ nên dù uống nhiều cũng chỉ đủ gây cảm giác hưng phấn. An trêu đùa các cô tiếp viên vui tính, và cười hô hố vì một câu nói ngộ nghĩnh.
Nhớ lại câu nói chua chát mà chí lý của Huyền: “Chuyện thành phố để người khác lo, anh lo chuyện nhà cho mẹ con em nhờ”, An cười sằng sặc.

-Trông ông tối nay khác quá!

-Vậy chứ ông ở đâu! Ông vẫn đứng ngoài Đêm Hội Rượu Vang ư? Zô!

Ông bạn, một giáo viên nghỉ dạy ra kinh doanh, hiện là chủ cơ sở lưu trú du lịch Rhum Dalat, cười khà:

-Chỉ có ông mới hay đứng ngoài thôi chứ ta thì không bao giờ, ta bám đời chắc lắm, ha ha ha. Zô ô ô ô!

Hai cái ly bằng nhựa dẻo cụng nhau khá mạnh khiến chúng méo mó hẳn đi.

An cười quá đến chảy nước mắt.

Trên đường về, bước chân chếnh choáng, hồn lâng lâng, An hát om sòm những khúc tình ca ướt át.

Những khúc ca như những bông hoa mềm rũ trong những chậu hoa xếp đặt bên đường vào ngày cuối của lễ hội.

 

Đêm hội Rượu Vang 

thanhdalat

1/5/2012

-------------------------------
Ảnh minh họa, hầu hết từ Net.

botay.com.vn Nội dung Bình luận rác: Nhánh Lan Rừng bình luận: "Anh chàng An này cóp nhặt không biết bao nhiêu chuyện lớn nhỏ đời thường khiến cho người khác phải suy nghĩ theo và tự hỏi phải chăng đời luôn là hai mặt thực và mộng đan xen nhau?"

HAI CẢNH MỘNG 3 : Chùa trên núi

 

3.

Chùa trên núi

 Buổi chiều, lúc đoàn cán bộ công chức rộn rịp lên xe Jeep địa hình vào sâu trong rừng cù lần tìm cảm giác leo đồi lội suối,  An cùng nàng Yamaha ra về.

Rời khỏi rừng, An phân vân khá lâu. Bây giờ An chưa muốn về nhà, ngày còn quá dài. Nhưng đi đâu? Một câu hỏi quen thuộc lại giày vò anh.

Vẫn cứ cưỡi trên mình Yamaha, chạy không có chủ đích rõ rệt. Một lát sau, An đã đến Trúc Lâm thiền viện.

      

Lối vào Thiền viện

Thiền viện Trúc Lâm Đà Lạt là một trong ba thiền viện lớn của Việt Nam theo phái Trúc Lâm, hai thiền viện kia là Trúc Lâm Yên Tử (Quảng Ninh) và Trúc Lâm Tây Thiên (Tam Đảo, Vĩnh Phúc). Thiền viện Trúc Lâm Đà Lạt được khởi công xây dựng năm 1993 và một năm sau đó thì hoàn thành.
Chùa nằm trên núi Phượng Hoàng, nhìn ra hồ Tuyền Lâm rộng lớn. Cảnh trí thật thoáng đãng. 

 An đã quá quen thuộc với cảnh chùa này. Vườn trước chùa là những bồn, luống hoa đủ loại. Cổng chùa thanh thoát vươn lên trời cao. Đứng ở đây du khách có thể thấy những rặng đồi phía dưới, xa hơn là mặt nước hồ rộng, xa hơn nữa là mây núi điệp trùng. Con đường dạo cảnh chùa đưa ta men theo bờ cái hồ nhân tạo hoặc đi từ đồi này qua đồi khác.

Ngày Chủ nhật du khách vãn cảnh đông như hội. Màu sắc xanh đỏ của áo quần, tiếng người lao xao đem âm vang phố phường làm rộn cảnh thiền. Còn đâu những sơn nữ năm xưa duyên dáng băng qua rừng trên những lối đi này...

Nhiều đôi nam nữ tay trong tay dìu nhau lên từng bậc cấp. Họ làm dáng để có những bức ảnh đẹp bên những bồn hoa hoặc dưới mái hiên chùa. 

 

Trong chánh điện khói hương nghi ngút thiện nam tín nữ nối nhau lễ lạy, nguyện cầu. An đứng ngoài, nhưng trong lòng cũng như mọi người, thầm mong được có mọi thứ: tiền bạc, công danh, hạnh phúc,… tâm tư nặng trĩu những dục vọng.

Trên lối đi ra cổng có một vườn trúc, thân trúc vàng thanh mảnh, lá trúc mềm thướt tha trước gió. Phía trái, bên cạnh cội cây được sắp đặt như một tác phẩm nghệ thuật là một tảng đá to có khắc chữ mà dù nhiều lần đi qua chưa lần nào An đọc. Mọi thứ đã quá quen thuộc. An đi chậm rãi, từng bước mệt mỏi.

Một đôi nam nữ nhờ anh chụp một tấm ảnh. Họ nắm tay nhau đứng bên tảng đá đó. An chọn góc chụp, đưa máy ảnh lên. Bài kệ, không, bài thơ thì phải, hiện rõ trong ống kính.

Bài kệ đi xuyên qua ống kính máy ảnh chạm đến tâm tư anh.

Những làn mây trắng như đang lan ra từ đá xanh.

Mọi điều bỗng trở nên hư huyễn.

Ngay lúc này đây, anh mong có một ly Rhum, để như Nguyễn Bỉnh Khiêm ngày trước:

Rượu đến gốc cây ta sẻ nhắp,

Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao.

thanhdalat

12/3/2012

Ôi phù du…

 Mỗi năm có nhiều ngày hát Trịnh và có một ngày để nhớ Trịnh. Đó là những ngày không như mọi ngày, vì hoang mạc hồn ta đã có lời ca của Trịnh chia sẻ
Đang ngồi họp bàn kế hoạch đầu quý , cái đầu đang căng lên với bao nhiêu kế hoạch, bao nhiêu phương án, bao nhiêu con số, càng căng hơn bởi những khuôn mặt nghiêm trọng thì chợt cảm thấy có sự rung giật từng chặp dưới lớp vải quần,  Doãn thọc tay thật sâu vào túi quần lôi nó ra, thật khó lôi ra bởi nó khá lớn, lại trong tư thế ngồi. Doãn duỗi chân , dùng hai ngón tay kẹp nó lại kéo ra lần nữa, cuối cùng thì cu cậu cũng phải rời khỏi cái chỗ kín đáo và ấm áp quen thuộc, nằm gọn trong bàn tay Doãn. Doãn bấm bấm, màn hình nhỏ của cái điện thoại di động hiện lên dòng chữ :

Oi phu du

Tung tuoi xuan da gia

Mot ngay kia den bo

Doi nguoi nhu gio qua

Doãn cau mày. Lời nhắn thật là không đúng lúc, không đúng chỗ. Nhưng nó đã có mặt, và nó đã len vào trong tâm tư anh, nó kéo anh ra khỏi vũng lầy của một trong nhiều buổi họp vô bổ, những buổi họp triền miên không thiết thực, những buổi họp ...

Tiếng nhạc đã vang lên trong đầu, lời ca chơi vơi phiêu lãng làm nhòe đi những dòng chữ cứng cỏi , những con số nghiêm nghị và khô khan trên bảng, trong tờ dự thảo kế hoạch cầm trên tay, tiếng nhạc làm hiền những khuôn mặt sắc sảo khôn ngoan đường bệ của đồng sự. Doãn đẩy cái điện thoại vào sâu trong túi quần, đẩy thật sâu như muốn giấu kín những tình tự không đúng chỗ, nhưng tiếng nhạc đã ngập tràn tâm tư anh.

Về ngồi trong những ngày                         

Nhìn từng hôm nắng ngời

Nhìn từng khi mưa bay...

Có những ai xa đời

Quay về lại

Về lại nơi cuối trời

Làm mây trôi...

Mây đang trôi vào phòng họp làm cho những con chữ, những sơ đồ, bảng biểu hình vuông, hình chữ nhật, hình tròn,..bồng bềnh trôi. Tiếng người thuyết trình và tiếng hát Khánh Ly vang trong đầu Doãn quyện vào nhau, khi nhập lại, khi tách rời như một thứ hợp ca nhiều bè kỳ quặc:

Thôi về đi để nâng cao hiệu quả kinh doanh

đường trần đâu có gì

tóc xanh mấy mùa...

có nhiều khi ta quá chủ quan từ vườn khuya bước về

nhìn một cách khách quan bàn chân ai rất nhẹ

mẫu mã sản phẩm tựa hồn những năm xưa...

Rồi tạp âm nhỏ dần, mờ dần, chỉ còn lại lời ca vang vọng trong tâm tưởng, dặt dìu, chơi vơi.

Oi phu du…

Tung tuoi xuan da gia

Mot ngay kia den bo

Doi nguoi nhu gio qua…

Buổi họp kết thúc trong lời gọi thiết tha

Thôi về đi

Đường trần đâu có gì...

Tóc xanh mấy mùa

Có nhiều khi

Từ vườn khuya bước về

Bàn chân ai rất nhẹ

Tựa hồn những năm xưa

Doãn lùa vội giấy bút, bảng biểu, sơ đồ và những tuế toái xã giao vào trong cặp, anh bước nhanh ra ngoài.

Thôi về đi

Đường về ôi quá dài

Doãn đi về trong nhịp điệu dặt dìu, phiêu lãng của ca khúc “phôi pha”.

Cách làm ăn cũ kỹ, những ngôn từ sáo rỗng, những đấu đá tranh giành quyền lợi, những buổi họp vô bổ của một cơ quan còn làm việc theo lối cũ. Tất cả đè nặng trên đời sống, trên tâm tư Doãn tự lâu rồi. Và sẽ còn đè lâu nữa. Nhưng chiều nay, ít ra là trong chiều nay, Doãn nghiêng vai, trút hết xuống sông để chúng trôi ra biển rộng, để đường về thênh thang...

Khúc nhạc bên đường đưa hồn Doãn vào cõi mênh mang

Chiều nay em ra phố về

Thấy đời mình là những quán không...

Bàn im hơi bên ghế ngồi...

Quán không, chiều nay hồn ta là quán không, là làn mây bay nhẹ nhàng trên bầu không xanh thẳm.

thanhdalat

1/4/12

HAI CẢNH MỘNG 2: Đồ cù lần!!

Ở bên đường, trước sân ngôi nhà lớn có cái chuồng rộng chừng 2 mét vuông, bên trong nuôi hai con vật lạ, chúng ngồi sát bên nhau trên một nhánh cây, trong góc chuồng, giấu mặt bằng cách vùi đầu thật sâu xuống ngực. Con người chỉ có thể nhìn thấy cái lưng cong phủ dày lớp lông màu xám của chúng, hai khối lông mịn. 

 

An lấy một cành cây nhỏ chọc vào lưng chúng hy vọng vì quá nhột chúng sẽ quay mặt ra để anh chụp vài tấm hình. Nhưng càng nhột chúng lại càng co rúm lại. Phải thật kiên nhẫn anh mới chụp được vài tấm.
Và đây, khuôn mặt bí ẩn của chúng. 

Trông hiền lành, dễ thương như những chú thỏ.
Đôi mắt to, tròn, sáng cũng đẹp đấy chứ!
“Ban đêm, mắt nó đóng đèn sáng rực, tha hồ chụp hình!”.Một anh thanh niên mặc trang phục nửa kinh (quần) nửa Tây Nguyên (áo) nói.
Con thú trông đáng yêu vậy mà người ta gọi nó là “ cù lần”!
Thật ra tên nó là  koala
Vì cô-a-la (koala) có thể phát âm ra cô-u-lân, rồi biến thinh thành cu-ù-lần và tận cùng bằng cù lần. Do đó, chữ ‘koala’ đọc thành ‘cù lần’. Quê nó tận Úc Châu. Nó và con Kăng-gu-ru là cặp sứ giả đáng yêu  của Úc Châu đến với phần còn lại của thể giới. Cù lần có mặt ở sở thú Sài gòn từ những năm 70. Trước lạ sau quen, dần dần nó trở thành con thú cưng của các tiểu thư; hoặc tệ hơn, chúng được các bợm nhậu mê mẩn bởi vị thịt ngọt thơm.
Con thú nhỏ bé hiền lành ấy là nhân vật chính của ngôi làng nổi tiếng hiện nay: Làng cù lần, các bạn à!

 

Tội nghiệp cho nó,  người miền Nam mắng ai đó quê mùa, khờ khạo là réo tên con thú hiền lành ra:
-Đồ cù lần!
-Con Tám cù lần.
 Nhà văn Bình Nguyên Lộc gọi một nhân vật của mình như thế. Ông giải thích:
“…Các bạn có bao giờ thấy con Cù Lần chưa? Tôi không có gặp nó trong rừng sâu như đàn ông đã gặp mà chỉ thấy một con Cù Lần người ta bắt về nuôi mà thôi. Nó nhỏ cỡ bằng con mèo, nhưng lông màu giống màu lông chó phèn. Đôi mắt nó lờ đờ và như lim dim ngủ suốt ngày, có xô đuổi nó, nó cũng không buồn biết tới. Khi nào cần xê dịch lắm, nó mới dời chỗ, mà nó phải bỏ ra một tiếng đồng hồ để đi lối một thước tây. Ấy, con Tám là hình ảnh trung thành của con Cù Lần, có kêu gọi nó thì phải đợi mười phút sau mới nghe nó lên tiếng, và đợi thêm mười lăm phút nữa mới thấy mặt nó, mặc dầu nhà tôi, từ trước ra tới sau bếp chỉ dài có 15 thước tây thôi.” 
-Chàng cù lần dễ thương !(Đó là biệt hiệu của một thanh niên quê mùa, chăm học, một trong 10  gương thanh niên sống đẹp thành phố- Mực Tím).
-Hai mươi mốt tuổi mà chưa biết yêu thì đúng là "anh em ruột thịt" với con cù lần. (Yêu nháp. Đoàn Thạch Biền)

An cười, nghĩ tới ông bạn thân: cái này thì Rhum đúng là con cù lần to tướng rùi!

Sau buổi trưa, An cùng với đoàn cán bộ, công chức qua phòng tranh để được ông chủ làng cù lần thuyết minh về các tác phẩm hội họa chưng bày ở đó. Bên cạnh những tác phẩm nổi tiếng, du khách khám phá một tượng đài sống khác, đó là chính ông chủ trẻ của làng. Chưa tới 50 nhưng đã làm nên cái cơ ngơi bạc tỉ này, và hơn thế, ông có ba cô con gái, mỗi cô được ông giao trông coi một cơ sở kinh doanh lớn. Năng động, am hiểu nghệ thuật tạo hình,tự rời xa thị thành lên tận nơi thâm sơn cùng cốc này cùng ăn cùng ngủ với công nhân để tạo dựng cảnh thiên thai này, rõ là một tay cù lần đáng nể : Văn Tuấn Hùng.

 

Chủ làng Cù Lần hiện nay (ảnh Net)

Nhìn ông chủ trẻ như thế, cơ ngơi như thế, An thấy mình nghèo làm sao, thất bại làm sao! Những cảm nghĩ  tiêu cực dâng lên trong lòng. Đó chính là cung trầm của khúc nhạc rừng xanh mà sáng nay ngân nga trong An.

Đã nhiều năm theo nghiệp tạo hình, tốn bao nhiêu sắc màu, An vẫn chưa tìm được con mắt xanh nào cho nghệ thuật của mình. Cũng do đời sống khó khăn, mâu thuẩn nẩy sinh, vợ chàng đem hai đứa con về Plêcu với vườn rẫy quê ngoại để anh một mình với màu sắc và ý tưởng sáng tạo trộn lẫn cô đơn, khắc khoải, và sa đọa. Chuyến vào rừng hôm nay, tưởng sẽ nâng tâm hồn anh lên, vậy mà…

An buột miệng:

-Đồ cù lần!

Mọi người ngoái nhìn anh, tròn mắt. Chắc không ai hiểu đó là lời tự thán.

thanhdalat

12/3/2012

Bài tiếp theo: Hai cảnh mộng 3 : Chùa trên núi.

HAI CẢNH MỘNG 2: Đồ cù lần!

 

Ở bên đường, trước sân ngôi nhà lớn có cái chuồng rộng chừng 2 mét vuông, bên trong nuôi hai con vật lạ, chúng ngồi sát bên nhau trên một nhánh cây, trong góc chuồng, giấu mặt bằng cách vùi đầu thật sâu xuống ngực. Con người chỉ có thể nhìn thấy cái lưng cong phủ dày lớp lông màu xám của chúng, hai khối lông mịn. 

 

An lấy một cành cây nhỏ chọc vào lưng chúng hy vọng vì quá nhột chúng sẽ quay mặt ra để anh chụp vài tấm hình. Nhưng càng nhột chúng lại càng co rúm lại. Phải thật kiên nhẫn anh mới chụp được vài tấm.
Và đây, khuôn mặt bí ẩn của chúng. 

Trông hiền lành, dễ thương như những chú thỏ.
Đôi mắt to, tròn, sáng cũng đẹp đấy chứ!
“Ban đêm, mắt nó đóng đèn sáng rực, tha hồ chụp hình!”.Một anh thanh niên mặc trang phục nửa kinh (quần) nửa Tây Nguyên (áo) nói.
Con thú trông đáng yêu vậy mà người ta gọi nó là “ cù lần”!
Thật ra tên nó là  koala
Vì cô-a-la (koala) có thể phát âm ra cô-u-lân, rồi biến thinh thành cu-ù-lần và tận cùng bằng cù lần. Do đó, chữ ‘koala’ đọc thành ‘cù lần’. Quê nó tận Úc Châu. Nó và con Kăng-gu-ru là cặp sứ giả đáng yêu  của Úc Châu đến với phần còn lại của thể giới. Cù lần có mặt ở sở thú Sài gòn từ những năm 70. Trước lạ sau quen, dần dần nó trở thành con thú cưng của các tiểu thư; hoặc tệ hơn, chúng được các bợm nhậu mê mẩn bởi vị thịt ngọt thơm.
Con thú nhỏ bé hiền lành ấy là nhân vật chính của ngôi làng nổi tiếng hiện nay: Làng cù lần, các bạn à!

 

Tội nghiệp cho nó,  người miền Nam mắng ai đó quê mùa, khờ khạo là réo tên con thú hiền lành ra:
-Đồ cù lần!
-Con Tám cù lần.
 Nhà văn Bình Nguyên Lộc gọi một nhân vật của mình như thế. Ông giải thích:
“…Các bạn có bao giờ thấy con Cù Lần chưa? Tôi không có gặp nó trong rừng sâu như đàn ông đã gặp mà chỉ thấy một con Cù Lần người ta bắt về nuôi mà thôi. Nó nhỏ cỡ bằng con mèo, nhưng lông màu giống màu lông chó phèn. Đôi mắt nó lờ đờ và như lim dim ngủ suốt ngày, có xô đuổi nó, nó cũng không buồn biết tới. Khi nào cần xê dịch lắm, nó mới dời chỗ, mà nó phải bỏ ra một tiếng đồng hồ để đi lối một thước tây. Ấy, con Tám là hình ảnh trung thành của con Cù Lần, có kêu gọi nó thì phải đợi mười phút sau mới nghe nó lên tiếng, và đợi thêm mười lăm phút nữa mới thấy mặt nó, mặc dầu nhà tôi, từ trước ra tới sau bếp chỉ dài có 15 thước tây thôi.”
-Chàng cù lần dễ thương !(Đó là biệt hiệu của một thanh niên quê mùa, chăm học, một trong 10  gương thanh niên sống đẹp thành phố- Mực Tím).
-Hai mươi mốt tuổi mà chưa biết yêu thì đúng là "anh em ruột thịt" với con cù lần. (Yêu nháp. Đoàn Thạch Biền)

An cười, nghĩ tới ông bạn thân: cái này thì Rhum đúng là con cù lần to tướng rùi!

Sau buổi trưa, An cùng với đoàn cán bộ, công chức qua phòng tranh để được ông chủ làng cù lần thuyết minh về các tác phẩm hội họa chưng bày ở đó. Bên cạnh những tác phẩm nổi tiếng, du khách khám phá một tượng đài sống khác, đó là chính ông chủ trẻ của làng. Chưa tới 50 nhưng đã làm nên cái cơ ngơi bạc tỉ này, và hơn thế, ông có ba cô con gái, mỗi cô được ông giao trông coi một cơ sở kinh doanh lớn. Năng động, am hiểu nghệ thuật tạo hình,tự rời xa thị thành lên tận nơi thâm sơn cùng cốc này cùng ăn cùng ngủ với công nhân để tạo dựng cảnh thiên thai này, rõ là một tay cù lần đáng nể : Văn Tuấn Hùng.

 

Chủ làng Cù Lần hiện nay (ảnh Net)

Nhìn ông chủ trẻ như thế, cơ ngơi như thế, An thấy mình nghèo làm sao, thất bại làm sao! Những cảm nghĩ  tiêu cực dâng lên trong lòng. Đó chính là cung trầm của khúc nhạc rừng xanh mà sáng nay ngân nga trong An.

Đã nhiều năm theo nghiệp tạo hình, tốn bao nhiêu sắc màu, An vẫn chưa tìm được con mắt xanh nào cho nghệ thuật của mình. Cũng do đời sống khó khăn, mâu thuẩn nẩy sinh, vợ chàng đem hai đứa con về Plêcu với vườn rẫy quê ngoại để anh một mình với màu sắc và ý tưởng sáng tạo trộn lẫn cô đơn, khắc khoải, và sa đọa. Chuyến vào rừng hôm nay, tưởng sẽ nâng tâm hồn anh lên, vậy mà…

An buột miệng:

-Đồ cù lần!

Mọi người ngoái nhìn anh, tròn mắt. Chắc không ai hiểu đó là lời tự thán.

thanhdalat

12/3/2012

Bài tiếp theo: Hai cảnh mộng 3 : Chùa trên núi.

HAI CẢNH MỘNG . 1. Làng dưới thung lũng.

1.

Làng dưới thung lũng

An lướt nhẹ trên con đường mơ, lượn theo những đồi thông xanh để vào Suối Vàng, một cõi mộng cách thành phố Dalat khoảng 12 cây số. Từ đó, chạy thêm chừng 4 cây số: một thung lũng đẹp như trong tranh đã hiện ra trước mắt anh. Nằm giữa bốn bề núi rừng là một bãi đất bằng phẳng và một cái hồ rộng hơn 10 ngàn mét vuông, nước xanh biếc, như một tấm gương lớn. Rải rác ven núi là những mái lều tranh hay ngôi nhà gạch nhưng xây theo kiểu kiến trúc của người miền núi.

An dựng chiếc Yamaha bên gốc thông, lững thững đi xuống con dốc đá. Trên bãi đất cạnh lối vào có một đoàn khách đang đứng thành hàng để chụp hình, trẻ có già có, dường như là cán bộ công chức của một công ty hoặc cơ quan nào đó. An đi qua thật nhanh, anh chỉ muốn nhanh chóng đến với thung lũng xanh.

Bãi cỏ xanh mịn màng ngon mắt làm sao. Trên bãi cỏ có đặt một chiếc xe ngựa vương giả, xa hơn là chiếc xe bò với một cái cày cũ kỹ dựng trước càng xe. Giữa hai  ba cái sân tròn, lát đá trên bãi cỏ còn sót lại những thanh củi cháy, dấu tích của một đêm lửa trại cách đây không lâu lắm.

 

Dấu ấn của nghệ thuật xếp đặt khá rõ, tuy nhiên, cảnh vật vẫn còn nhiều nét tự nhiên.

 

 

Đoàn khách cán bộ công chức rộn ràng đi xuống bãi cỏ, nhanh chóng quây thành vòng tròn theo sự điều khiển của người quản trò. Họ đang chơi trò tụm năm, tụm ba,…Họ đang sống lại thời tuổi trẻ, hồn nhiên. Có người cố gắng chạy theo tập thể, như bánh xe trong guồng máy đang vận hành. An quay nhìn về phía đồi cao. Đi đến với rừng, anh chỉ muốn quên đi hết những cái xôn xao ngoài phố.

 

An men theo hồ nước, leo lên cầu treo. Cảm giác bềnh bồng như đi thuyền trên sóng. Nhìn xuống hồ nước bên dưới thấy rợn ngợp tưởng như cây cầu sắp quăng mình xuống đó. Nhưng An qua được hai cây cầu treo gần nhau, thấy như mình đã vượt qua một đoạn đường đời. Tưởng thế thôi, chứ cuộc đời đâu phải là trò chơi có đích đến và có bảo hiểm!

 

 

Ở ven hồ có những khúc cây tròn, cong queo đen như củi cháy mọc lên từ đất, đến gần hơn lại trông như những con sâu róm đầy lông, màu nâu sậm. Hỏi một cô gái mặc y phục người Lạch mới biết đó là cây cù lần. Cây cù lần của làng cù lần. Hay thật!

Vâng, An đang ở Làng Cù Lần, anh đến đây để trút xuống thung lũng một tấn xà bần của cõi tâm với hy vọng khi ra về lòng nhẹ nhàng thanh thản như anh đã làm thế ở Thung Lũng Tình Yêu thủa nọ.

Bèn có thơ rằng:
      Cõi tâm mấy tấn xà bần

   Đổ rồi lại đổ mấy lần chưa xong!

thanhdalat

12/3/2012

(Bài đăng mới hơn: Hai cảnh mộng 2: Đồ cù lần!)